ระบบกำลังเตรียมพร้อมของสหประชาชาติ
(United Nations Mission Stand-by Arrangements System: UNSAS)

ความเป็นมา

          ที่ประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติได้มีมติร่วมกันให้จัดตั้งระบบกองกำลังเตรียมพร้อมของสหประชาชาติ (UNSAS) เพื่อปฏิบัติภารกิจ รักษาสันติภาพ ขึ้นในปี พ.ศ. 2536 (ค.ศ. 1993) ภายหลังจากที่นาย Boutros Boutros Ghali เลขาธิการสหประชาชาติในขณะนั้นได้นำเสนอรายงาน An Agenda for Peace ต่อคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติในปี ค.ศ. 1992 เพื่อเสนอแนะแนวทางในการแก้ไขปัญหาของการปฏิบัติการรักษา สันติภาพ ที่เกิดขึ้นกับหลายภารกิจในช่วงต้นทศวรรษที่ 1990 ซึ่งในรายงานฯ ได้กล่าวถึงความจำเป็นที่จะต้องมีกองกำลังทหาร (Standing United Nations Rapid Deployment Force) ที่สามารถเข้าปฏิบัติการในพื้นที่ ที่เกิดวิกฤตการณ์ ได้อย่างรวดเร็ว และทันต่อเหตุการณ์ อย่างไรก็ตามการจัดทำ UNSAS ไม่มีความคืบหน้า เท่าที่ควรตลอดช่วง ค.ศ. 1994 - 1999 จนกระทั่งใน ค.ศ.2000 สำนักงานเลขาธิการสหประชาชาติโดยสำนักงาน กิจการทหาร ฝ่ายปฏิบัติการรักษาสันติภาพ ได้เริ่มจัดทำฐานข้อมูล UNSAS อย่างง่ายๆ ขึ้น จากนั้นได้พัฒนาระบบ UNSAS อย่างต่อเนื่อง จนถึงปัจจุบัน (พฤศจิกายน พ.ศ.2557) มีประเทศสมาชิก สหประชาชาติเข้าร่วมในระบบ UNSAS จำนวน 90 ประเทศ และได้ใช้ internet ในการสื่อสาร ข้อมูลระหว่างประเทศสมาชิกทั่วโลกกับสำนักงานใหญ่สหประชาชาติ ที่นิวยอร์ค สหรัฐอเมริกา

Cinque Terre
Cinque Terre
Cinque Terre

ระบบกำลังเตรียมพร้อมของสหประชาชาติ

          ทีระบบกำลังเตรียมพร้อมของสหประชาชาติหรือ UNSAS เป็นระบบฐานข้อมูลกองกำลังทหารประเภทต่างๆ ทั้งรายบุคคล (เรียกว่าระบบ On Call List) และเป็นหน่วย เช่น ผู้สังเกตการณ์ทางทหาร กองพันทหารราบ กองร้อยทหารช่าง โรงพยาบาลสนาม หน่วยบิน หรือเรือรบ ที่ประเทศสมาชิก ได้เสนอเป็นสัญญา (pledge) ต่อสหประชาชาติว่าแต่ละประเทศมีขีดความสามารถระดับใด มีกองกำลังประเภทไหน และใช้ระยะเวลาเท่าใดที่พร้อม จะเข้าปฏิบัติภารกิจรักษาสันติภาพ เมื่อได้รับการร้องขอจากสหประชาชาติ ทั้งนี้การให้คำมั่นสัญญาต่อสหประชาชาติในระบบ UNSAS ไม่ถือเป็นการผูกมัด ว่าประเทศสมาชิกจะต้องสนับสนุนกำลังตามที่เสนอไว้กับสหประชาชาติ ประเทศสมาชิกยังคงมีสิทธิ (legitimacy) ที่จะตัดสินใจว่าจะให้การสนับสนุนกำลัง แก่สหประชาชาติหรือไม่ เมื่อมีการร้องขอ UNSAS แบ่งระดับความพร้อมของกองกำลังรักษาสันติภาพออกเป็น 2 ระดับใหญ่ๆ คือ ระดับทั่วไป (Conventional Level) และกองกำลังเคลื่อนที่เร็ว (Rapid Deployment Level) ดังนี้


  1. กองกำลังเตรียมพร้อมแบบทั่วไป มีความพร้อมที่จะเข้าปฏิบัติภารกิจภายในระยะเวลาไม่เกิน 180 วัน ปัจจุบันมีประเทศสมาชิกเข้าร่วม 87 ประเทศ แบ่งเป็น 3 ระดับคือ
    1. กองกำลังเตรียมพร้อมระดับ 1 (Level 1) เป็นการเสนอบัญชีรายการขีดความสามารถที่ประเทศสมาชิกจะสนับสนุนกำลังแก่สหประชาชาติ อย่างง่ายๆ บัญชีรายการที่เสนอมีเพียงขนาด จำนวน และระยะเวลาที่พร้อมในการเข้าปฏิบัติภารกิจ
    2. กองกำลังเตรียมพร้อมระดับ 2 (Level 2) เป็นการเสนอบัญชีรายการขีดความความสามารถ (capabilities) ที่มีรายละเอียดมากขึ้น ประกอบด้วย รายการ การจัดกำลัง โครงสร้างกองกำลัง รายการยุทโธปกรณ์หลัก (Major Equipments) ระดับของความสามารถในการดำรง ขีดความสามารถในการปฏิบัติการ (Self-sufficiency) และข้อมูลของกำลังพลแต่ละนาย
    3. กองกำลังเตรียมพร้อมระดับ 3 (Level 3) เป็นการเสนอบัญชีรายการขีดความสามารถที่มีรายละเอียดต่างๆ ตามที่จัดทำในระดับ 2 แต่เพิ่มการลงนามในบันทึกข้อตกลง (Memorandum of Understandings) ระหว่างประเทศสมาชิกกับสหประชาชาติ ซึ่งเป็นขั้นตอนสุดท้าย ก่อนเริ่มกระบวนการในการเข้าวางกำลังในพื้นที่ปฏิบัติการ ซึ่งหากประเทศสมาชิกตกลงใจที่จะสนับสนุนกำลัง ก็สามารถเข้าสู่กระบวนการในการเข้าวาง กำลังได้เลย
  2. กองกำลังเคลื่อนที่เร็ว มีความพร้อมที่จะเข้าปฏิบัติภารกิจภายในระยะเวลาไม่เกิน 90 วันนับตั้งแต่คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ ได้มีมติิให้จัดตั้งภารกิจรักษาสันติภาพ ปัจจุบันมีประเทศสมาชิกเข้าร่วม 3 ประเทศ

Cinque Terre
Cinque Terre
Cinque Terre

การดำเนินการของกองทัพไทยต่อระบบกำลังเตรียมพร้อมของสหประชาชาติ

          ประเทศไทยได้เข้าร่วมในระบบ UNSAS ตั้งแต่ 25 กันยายน พ.ศ.2541 กองบัญชาการกองทัพไทย โดยกรมยุทธการทหาร ได้ปฏิบัติงานร่วมกับ กองทัพบก กองทัพเรือ และกองทัพอากาศ เพื่อเตรียมความพร้อมที่จะปฏิบัติการ เพื่อสันติภาพ และได้จัดทำระบบกำลังเตรียมพร้อมของสหประชาชาติ มาอย่างต่อเนื่อง โดยจัดการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อเตรียมความพร้อมของกองทัพไทยในบทบาทการปฏิบัติการเพื่อสันติภาพ ประกอบด้วยประเภท ของหน่วย ขนาดของหน่วย บัญชีบรรจุกำลัง และบัญชียุทโธปกรณ์ ปีละ 3 ครั้ง ในห้วงเดือนธันวาคม เมษายน และกรกฎาคม จากนั้นจะตรวจเยี่ยม หน่วยที่ได้รับการบรรจุุในระบบบัญชีเตรียมพร้อมสหประชาชาติภายหลังจากการประชุมกำหนดกรอบ จำนวนรวม 2 ครั้ง ในห้วงเดือนกุมภาพันธ์และ มิถุนายน เพื่อตรวจสอบและพัฒนาประสิทธิภาพของหน่วยให้เป็นไปตามมาตรฐานที่สหประชาชาติกำหนดและสามารถเคลื่อนย้ายกำลัง เข้าปฏิบัติภารกิจได้ตามระยะเวลาตอบสนอง (Response time) การเข้าร่วมในระบบ UNSAS มีข้อดีคือทำให้เหล่าทัพ สามารถบริหารจัดการ กำลังที่ใช้ในการปฏิบัติภารกิจทางทหารในบทบาทต่างๆ ได้อย่างชัดเจน และสามารถเตรียมกำลังสำหรับภารกิจรักษาสันติภาพให้มีความพร้อม สามารถตอบสนองภารกิจได้ทันที ทั้งภารกิจตามแผนและภารกิจเร่งด่วน


Cinque Terre
Cinque Terre
Cinque Terre
Cinque Terre
Cinque Terre
Cinque Terre