ประเทศไทยกับการปฏิบัติการเพื่อสันติภาพ
กล่าวนำ

        องค์การสหประชาชาติ (United Nations: UN) ได้ถูกจัดตั้งขึ้นตั้งแต่ พ.ศ.2488
โดยมีวัตถุประสงค์หลัก เพื่อการธำรงรักษาไว้ซึ่งสันติภาพและความมั่นคงแห่งประชาคมโลก
ได้รับการยอมรับให้มีบทบาทในการยุติความขัดแย้งด้วยการส่งกองกำลังรักษาสันติภาพ
เข้าปฏิบัติการ เพื่อสันติภาพในภูมิภาคต่างๆ ของโลกอย่างกว้างขวาง ซึ่งประเทศไทย
มีความรับผิดชอบตามพันธกรณีในฐานะชาติสมาชิกที่จะต้องให้ความร่วมมือและสนับสนุน
ภารกิจของสหประชาชาติ ตามขีดความสามารถ นอกจากนี้เพื่อเป็นการแสดงพันธสัญญา
ในการสนับสนุนการดำเนินการดังกล่าว ประเทศไทยยังได้เข้าเป็นสมาชิก
ในระบบกองกำลังเตรียมพร้อมของสหประชาชาติ (United Nations Standby
Arrangement System: UNSAS) ตั้งแต่ พ.ศ.2541 เป็นต้นมา

บทบาทของกองทัพไทยกับการปฏิบัติการรักษาสันติภาพ

        ตั้งแต่ประเทศไทยได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกสหประชาชาติในปี พ.ศ.2489 
กองทัพไทย ซึ่งเป็นหน่วยงานด้านความมั่นคงหน่วยงานหนึ่งของประเทศ ได้มีบทบาทในการปฏิบัติการเพื่อสันติภาพทั้งภายใต้กรอบสหประชาชาติ และกรอบภาคีร่วมกับประเทศพันธมิตรมาอย่างต่อเนื่อง  นอกจากนี้ กองทัพไทย
ยังได้มีส่วนร่วมในการช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมแก่ผู้ประสบภัยในหลายประเทศ
โดยการปฏิบัติต่างๆ เหล่านี้มีความสำคัญและได้ถูกจัดให้เป็นส่วนหนึ่งในหน้าท
ี่ของของกองทัพฯ ซึ่งกำหนดไว้ในนโยบายตามลำดับขั้น ตั้งแต่ระดับกระทรวงกลาโหม
ลงมาจนถึงระดับกองทัพ

          จนถึงปัจจุบันนี้ประเทศไทย โดยกองทัพไทย ได้มีบทบาทสำคัญในการเข้าร่วม
และการส่งกำลังพลเข้าปฏิบัติหน้าที่ในภารกิจการปฏิบัติการเพื่อสันติภาพ และการช่วยเหลือ
ด้านมนุษยธรรม โดยเข้าร่วมในภารกิจภายใต้อาณัติของสหประชาชาติจำนวน ๑๑ ภารกิจ
นอกจากนี้ยังได้เข้าร่วมในภารกิจ ที่ไม่ได้อยู่ภายใต้อาณัติของสหประชาชาติ โดยเป็นการปฏิบัติภายใต้กรอบภาคีร่วมกับประเทศพันธมิตร ซึ่งมุ่งเน้นในการช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมเป็นหลัก อีก 5 ภารกิจ

 

ศูนย์ปฏิบัติการเพื่อสันติภาพ กรมยุทธการทหาร กองบัญชาการกองทัพไทย
          นอกเหนือจากบทบาทหน้าที่ในการปกป้องและรักษาอธิปไตยของชาติ รักษาความมั่นคงภายใน และสนับสนุนการพัฒนาประเทศ
ตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญแล้ว กองทัพไทยถือเป็นทรัพยากรส่วนหนึ่งของชาติในการช่วยขับเคลื่อนนโยบายของรัฐบาลเพื่อผลประโยชน์สูงสุด
ของชาติ ด้วยเหตุนี้ กองทัพฯ จึงได้รับมอบหมายหน้าที่ในการปฏิบัติการเพื่อสันติภาพเพิ่มเติม เพื่อสนับสนุนนโยบายดังกล่าว
จึงทำให้กองบัญชาการกองทัพไทย ซึ่งมีหน้าที่เป็นหน่วยบัญชาการกองทัพ ทำการปรับเปลี่ยนโครงสร้างการจัดหน่วย และได้จัดตั้ง
“กองปฏิบัติการเพื่อสันติภาพ กรมยุทธการทหาร” ขึ้นมา เมื่อวันที่ 17 ธันวาคม 2543 ภายหลังจากที่ได้รับการอนุมัติจากกระทรวงกลาโหม
ทั้งนี้หน้าที่หลักของกองฯ คือ กำกับดูแล ประสานงาน และช่วยเหลือในการจัดส่งกำลังเข้าร่วมในภารกิจการรักษาสันติภาพ
และการช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมภายนอกประเทศ รวมทั้งทำหน้าที่เป็นกองบัญชาการส่วนหลัง สนับสนุนการดำเนินภารกิจที่มีอยู่

 

 


         จากสถานการณ์ความขัดแย้งขนาดเล็กในพื้นที่ต่างๆ ทั่วโลก ที่มีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้น
ทำให้ความต้องการในการปฏิบัติการเพื่อสันติภาพนับวันจะสูงขึ้นเรื่อยๆ กองปฏิบัติการเพื่อสันติภาพ
จึงได้รับการขยายโครงสร้างการจัดหน่วยให้เป็น “ศูนย์ปฏิบัติการเพื่อสันติภาพ” เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม
2549 โดยมีนายทหารชั้นยศ พลตรี หรือเทียบเท่า เป็นผู้บังคับหน่วย ทั้งนี้ศูนย์ปฏิบัติการเพื่อสันติภาพ
มีหน่วยขึ้นตรงทั้งสิ้น 3 กอง 1 แผนก ได้แก่ กองปฏิบัติการ กองการฝึกและศึกษา
กองแผนและโครงการ และแผนกธุรการ

 

ศูนย์ปฏิบัติการเพื่อสันติภาพ กรมยุทธการทหาร (ศสภ.ยก.ทหาร) เป็นหน่วยขึ้นตรงของกรมยุทธการทหาร ในกองบัญชาการกองทัพไทย มีสถานภาพเป็นทั้งหน่วยฝ่ายอำนวยการ และหน่วยสนับสนุนการปฏิบัติของกองทัพไทย มีบทบาทหน้าที่และภารกิจหลัก 4 ประการ ดังนี้
          1. เป็นศูนย์ฝึกการปฏิบัติการเพื่อสันติภาพนานาชาติของกองทัพไทย และในระดับภูมิภาค
          2. เป็นฝ่ายอำนวยการด้านการปฏิบัติการเพื่อสันติภาพ
          3. เป็นศูนย์กลางวิทยาการด้านการปฏิบัติการรักษาสันติภาพ
          4. เป็นศูนย์การบังคับบัญชาในสายการบังคับบัญชาของชาติ (chain of national command) ให้แก่กำลังที่เข้าปฏิบัติภารกิจการปฏิบัติการเพื่อสันติภาพในภูมิภาคต่างๆ

 

        อาคารศูนย์สันติภาพ จอมทัพไทย 60 ปี กรมยุทธการทหาร ได้รับมอบอาคารแห่งใหม่ เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2549 ในพื้นที่กองบัญชาการกองทัพไทย
ถนนแจ้งวัฒนะ และกำหนดให้เป็นที่ตั้งปกติของศูนย์ปฏิบัติการเพื่อสันติภาพ แต่ยังมิได้มีการกำหนดชื่ออาคาร ผู้บัญชาการทหารสูงสุด
จึงมีดำริให้ขอพระราชทานนามอาคาร เพื่อร่วมเฉลิมฉลองในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชทรงครองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี
ตลอดจนเพื่อเผยแพร่พระปรีชาสามารถและพระเกียรติคุณขององค์จอมทัพไทยซึ่งกองทัพไทยได้น้อมนำโครงการเศรษฐกิจพอเพียง และโครงการ
อันเนื่องมาจากพระราชดำริที่สำคัญไปปฏิบัติ จนนำมาซึ่งความสำเร็จของทุกภารกิจด้านสันติภาพและมนุษยธรรม รวมถึงความภาคภูมิใจของกองทัพไทย

 

          พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงพระราชทานนามอาคาร “ศูนย์สันติภาพ จอมทัพไทย 60 ปี” และทรงโปรดเกล้าฯ ให้เชิญตราสัญลักษณ์
การจัดงานฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี ประดิษฐานเหนือนามอาคาร ตัวอาคารประกอบไปด้วยสำนักงานศูนย์และสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ
ที่ทันสมัย และจำเป็นต่อการปฏิบัติงานของศูนย์ปฏิบัติการเพื่อสันติภาพ เหมาะสำหรับจัดการฝึกหลักสูตร สัมมนา และการประชุมที่เกี่ยวข้อง

 

 

 

..................................................................